یادداشت ها

(قرآنی ـ حدیثی ـ فقهی ـ ادبی)

یادداشت ها

(قرآنی ـ حدیثی ـ فقهی ـ ادبی)

یادداشت ها
دنبال کنندگان ۱ نفر
این وبلاگ را دنبال کنید

1. اخبار النحویین (تاریخ النحویین) نوشته ابو بکر محمد بن عبد الملک تاریخی بغدادی

۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰ ۲۲ آذر ۹۵ ، ۱۴:۳۸

قال الله تعالی فی سورة آل عمران:

لا یَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْکَافِرِینَ أَوْلِیَاءَ مِن دُونِ الْمُؤْمِنِینَ  وَ مَن یَفْعَلْ ذَلِکَ فَلَیْسَ مِنَ اللَّهِ فىِ شىَ‏ْءٍ إِلَّا أَن تَتَّقُواْ مِنْهُمْ تُقَاةً  وَ یُحَذِّرُکُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ  وَ إِلىَ اللَّهِ الْمَصِیرُ(28)

ورد فی رجال الکشی برقم 553: مُحَمَّدُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنِی عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْقُمِّیُّ، قَالَ حَدَّثَنِی مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ، عَنْ مُوسَى بْنِ سَلَّامٍ، عَنْ حَبِیبٍ الْخَثْعَمِیِّ، عَنِ ابْنِ أَبِی یَعْفُورٍ، قَالَ:، کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (ع) فَاسْتَأْذَنَ عَلَیْهِ رَجُلٌ حَسَنَ الْهَیْئَةِ، فَقَالَ: اتَّقِ السَّفِلَةَ، فَمَا تَقَارَّتْ فِی الْأَرْضِ حَتَّى خَرَجْتُ، فَسَأَلْتُ عَنْهُ فَوَجَدْتُهُ غَالِیاً.

 فی تفسیر القمی: و قوله فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِینَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَیْهِمْ طَیِّباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَ بِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ کَثِیراً:

فَإِنَّهُ حَدَّثَنِی أَبِی عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِی یَعْقُوبَ [یعقود] قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ

 ورد فی کتاب التهذیب:

الْحُسَیْنُ بْنُ سَعِیدٍ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ عُثْمَانَ عَنِ ابْنِ أَبِی یَعْفُورٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ الْمَمْلُوکِ الْمُسْلِمِ تَجُوزُ شَهَادَتُهُ لِغَیْرِ مَوَالِیهِ فَقَالَ تَجُوزُ فِی الدَّیْنِ وَ الشَّیْ‏ءِ الْیَسِیرِ.

فی بعض النسخ «فضالة بن عثمان» و هو تصحیف لا شک.

کتاب مستدرک الوسائل از جوامع حدیثی متأخر است که محدث نوری (درگذشته 1320 هـ.ق) آن را به منظور تکمیل کار وسائل الشیعه نوشته شیخ حرّ عاملی نگاشته است.

تلاش بر این بوده که پیش از تدریس، ساختار موضوع درس و نیز راه کارهای ارائه مناسب و روشمند آن بر روی برگه هایی درج شود و عینا همان بر روی تخته کلاس پیاده گردد. این برگه ها مربوط به سال 1377 و 1378 شمسی است و گاه از نظم دیداری خوبی برخوردار نیست.

عبد الواحد بن محمد تمیمی آمُدی ـ درگذشته 550 هـ .ق ـ حدیثی را منسوب به حضرت امیر مؤمنان علی علیه السلام در کتاب خویش غرر الحکم و درر الکلم (ص561) چنین آورده است:
« لَیْسَ‏ الْحَلِیمُ‏ مَنْ عَجَزَ فَهَجَمَ وَ إِذَا قَدَرَ انْتَقَمَ، إِنَّمَا الْحَلِیمُ مَنْ إِذَا قَدَرَ عَفَا وَ کَانَ الْحِلْمُ غَالِباً عَلَى أَمْرِهِ ».

منشأ الانصراف الی حصة من حصص المعنی الموضوع له اللفظ:

هو الانس الذهنی بحصة معینة من حصص المعنی الموضوع له اللفظ علی انحاء:

1-      1. ان یکون نتیجة لتواجد تلک الحصة فی حیاة الناس و غلبة وجودها علی سائر الحصص خارجا

در این بخش، نمونه هایی از طرح بررسی جامع رجالی ارائه می گردد.
در این نمونه ها ـ که به تدریج بر شمار آن افزوده خواهد شد ـ تلاش بر آن شده تا ساختاری جامع از نظر جنبه های تتبعی درباره شخصیت های راویان حدیث شیعه ارائه شود که این ساختار می تواند نقش ساختار ثابت برای فیش نگاری شخصیت های رجالی از سوی پژوهشگران این عرصه به کار گرفته شود.
با این حال، امکان این وجود دارد که جنبه هایی از این ساختار مورد غفلت بوده و نیاز به تکمیل داشته باشد که در این زمینه، ملاحظات و نقدهای پژوهشگران این عرصه، ما را در ارائه کم نقص تر این ساختار کمک خواهد کرد.
برای دریافت هر سند بر روی نام راوی فشار دهید:

1. عبد الله بن وضّاح
2. محمد بن شریح

المدخل

تعتقد العامة ان رسالة الشافعی هی أول کتاب صنف فی أصول الفقه، ومن ثم توالى الأئمة على شرحها، وأصبح علم الأصول علماً مستقلاً عندهم، رتبت أبوابه، و حررت مسائله.

فألفت فیه المؤلفات، وحررت المصنفات، وتشعبت طرق الباحثین فیه إلى طریقتین:

الطریقة الأولى: وهی التی تعرف بطریقة المتکلمین، و هم الشافعیة و الجمهور.

الطریقة الثانیة: وهی التی تعرف بطریقة الفقهاء، و هم الحنفیة.

به نظر می رسد نوعی آشفتگی در این بحث وجود دارد. با این که گونه های امر ارشادی متنوع است اما گاه برخی با در نظر گرفتن تنها برخی از اقسام آن، به دنبال تحلیل و ارائه ملاک برای آن شده اند که طبیعتا جامع و مانع نمی باشد. مثلا برخی با توجه انحصاری به مثال اوامر طبیب، قسمی از اوامر شارع را که به لحاظ شأن هدایتی نباشد (بلکه به عنوان یک انسان عادی صادر گردد) در نظر گرفته و تنها بر اساس آن ارائه ملاک کرده اند.

ترتیب زمانی این جدول برای پژوهشگرانی که قصد استخراج سیر تاریخی موضوعات فقهی را دارند، سودمند است.

دریافت جدول فقهای شیعه

از عوامل اثرگذار در فهم فضای عصر معصومان علیهم السلام، توجه به رخدادهای گوناگونی است که هر یک به گونه ای در ترسیم فضای یاد شده دخیل می باشد. تنظیم گاهشمار مقارن و جامع رویدادها، مدخل پراهمیتی برای این منظور می تواند باشد.

توضیح حول "صراط مستقیم"

صراط:

فی البدایة نسرد خلاصة اهم ما فی کتب اللغة و التفسیر:

توضیح حول آیة 6 من سورة النساء

وَ ابْتَلُوا الْیَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّکَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَیْهِمْ أَمْوَالَهُمْ

«حتی» فی الآیة الشریفة ابتدائیة و «اذا» شرطیة و جزاؤه مجموع الشرط و الجزاء (فان آنستم ...)، اذ لو کانت «حتی» غائیة جارة بان یکون قوله تعالی «حتی اذا بلغوا النکاح» غایة للابتلاء، لکان من المناسب ان یقول «حتی یبلغوا النکاح»، فلا وجه لذکر «اذا»، لکن الذی یبدو بملاحظة موارد استخدام اسلوب «حتی اذا» فی القرآن ان الظهور الاول لـ«حتی اذا» ان تکون «اذا» شرطیة و «حتی» ابتدائیة.

«گاهشمار لغت دانان» گاهشماری ساده است درباره لغت دانان زبان عربی و رخدادهای وابسته به نگارش کتاب های لغت، که برای سیر کاوش لغوی پژوهشگران می تواند به کار رود.

طبیعی است که استیفای کامل این نوشته تلاشی گسترده تر می طلبد، با این حال همین نوشته کوتاه نیز چه بسا راه گشا و ایده دهنده باشد.

دریافت فایل گاهشمار لغت دانان

دریافت فایل استصحاب

این سه فایل، نسخه تصویری با فرمت پاورپوینت از مبحث استصحاب کتاب فرائد الاصول (رسائل) مرحوم شیخ انصاری است.

گرچه فرصت اصلاح محتوایی این نسخه دست نداد، اما شاید به عنوان الگوی تصویری برای مدرسان این مبحث در حوزه ها و نیز دانش پژوهان محترم مفید واقع شود. انشاء الله

متأسفانه فایل شماره دو بسیار ناقص و در حد چند صفحه است.

تکمیل و بازنشر این سه فایل از سوی فضلای حوزوی می تواند گامی مفید در راستای آموزش دیداری این مبحث باشد.

برای دریافت کامل سه فایل بر روی واژه استصحاب در زیر فشار دهید:


استصحاب-بخش اول

استصحاب-بخش دوم

استصحاب-بخش سوم